تجارت اجتماعی (Social Commerce )
رشد و گسترش روز افزون اینترنت در سایه شکل گیری جامعه اطلاعاتی (Information System ) در دنیا موجب تغییرات هنگفتی در ساختار کسب و کار شده است
که شاهد بوجود آمدن اقتصاد دیجیتالی در در عرصه فعلی هستیم.
ساختار اقتصاد دیجیتالی موجب تغییرات رو به توسعه در تجارت الکترونیک شده است که نقش مشتری و شبکه های اجتماعی در آن نقش بسیار عمده ای بازی می کنند. در واقع این ساختار با معرفی وب 2 (Web 2. ) موجب نوعی شکلگیری پارادایم جدید در دنیا شده است که در آن شبکه های اجتماعی و حضور اجتماعی در این شبکه ها مثل فیس بوک، مای اسپیس، تویتر، یوتیوب و غیره برای کسب و کارها امری ضروری تلقی می گردد. این بافت جدید موجب ظهور پدیده تجارت اجتماعی ( Social Commerce ) در دنیای دیجیتالی شده است.
می توان گفت این تغییر پاردایم در عرصه کسب و کار نوعی گذر از تجارت الکترونیک محسوب می شود که کسب و کار و مشتری در آن حضور فعالی در شبکه های اجتماعی بواسطه ظهور وب 2 دارد.
تجارت اجتماعی نوعی از تجارت است که موجب می شود مشتریان با یکدیگر و همچنین عرضه کنندگان محصولات و خدمات در تماس باشتد که با استفاده از مجرای ارتباطی در شبکه های اجتماعی همچون فیس بوک فعالیتهای تجاری انجام دهد.
در کلامی دیگر تجارت اجتماعی یک مفهوم جدید در عرصه تجاری و تجارت الکترونیک است که با استفاده از شبکه های اجتماعی و وسائل ارتباط جمعی اجتماعی موجب تسهیل دادو ستدهای آنلاین محصول و خدمات می شود.
این مفهوم در حال شکل گیری وسیعی است و بسیاری از محققان دانشگاهی در حال بررسی ابعاد این تغییر و توسعه هستند.
اگر به بسیاری از سایتها همچون ایی بی ( e-Bay ) نگاهی داشته باشیم می بینیم که نظرات و رده بندی مشتریان توسط خود مشتریان نقش اساسی در شکل گیری سیستم توصیه و ارتقا محصول و خدمات دارد. اگر یک محصول دارای رده بنده خوبی باشد موجب فروش بیشتر می شود وبالعکس.
و یا تبلیغات در فیس بوک و دادوستتهای آن که حتی موجب آن شده است تا شرکت فیس بوک به ارائه نوعی ارز مختص فیس بوک بپردازد. همچنین بسیاری از شرکتها علاوه بر داشتن سایت اختصاصی به داشتن و ایجاد یک صفحه در فیس بوک بپردازند. که خود این هم باعث نوع جدید تجارت با عنوان تجارت فیس بوک (Facebook Commerce ) با حجم بسیار بالای مبادلات شده است.
گفتنی است که در این خصوص و با شکل گیری تجارت اجتماعی مسائل مرتبطی همچون اعتماد اجتماعی ( Social Trust ) و امنیت در فضای مجازی نیز به بحث جدید وارد شده است که در حال بررسی در بسیاری از مراکز تحقیقاتی است.
به اعتقاد نویسنده ظهور وب 2 در واقع نوعی حرکت پارادایمی که موجب ظهور پدیده تجارت اجتماعی شده است که با توسعه فناوری هم همراه بوده است. ولی در کل این موضوع بیشتر نوعی تغییر الگوی فکری است تا تغییر فناوری.
نوشته فوق چکیده ای از یک تحقیق آکادمیک در حال انجام توسط نویسنده در دانشگاه لندن است که به نظر می رسد در کشور نیز بایستی به ابعاد توسعه این نوع نگرش جدید باید بپردازیم.
لغات کلیدی:
وب 2 ، تجارت اجتماعی، تجارت الکترونیک، اقتصاد دیجتالی، جامعه اطلاعاتی، تجارت فیس بوک و شبکه های اجتماعی
دکتر محمود حاجیلی
استادیار دانشگاه لندن
Hajili.com
